Nông nghiệp công nghệ cao và những khó khăn ở Việt Nam

Nông nghiệp công nghệ cao và những khó khăn ở Việt Nam

Làm nông nghiệp đã khó, làm nông nghiệp công nghệ cao còn khó hơn gấp bội. Ở đó, người nông dân phải vững kiến thức nông học, phải có máu gan dạ trong đầu tư, phải bản lĩnh trong việc tìm đầu ra và tìm chỗ đứng trên thị trường. Tổng hòa những yếu tố trên đã ngăn cản hầu hết những ai có kế hoạch hoặc mới chỉ là ý tưởng đến với nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam.

Vốn lớn

Người nông dân công nghệ cao phải bỏ ra số vốn lớn hơn bình thường rất nhiều để đầu tư đồng bộ tất cả các hạng mục. Chi phí cho 1000m2 nhà kính tại Đà Lạt là khoảng 20.000 USD tương đương 400 triệu đồng. Chi phí cho hệ thống tưới nhỏ giọt, hệ thống cảm biến nhận biết môi trường, cảm biến dinh dưỡng, chi phí cho hệ thống phòng trừ sâu bệnh … cũng là rất lớn.

nong-nghiep-cong-nghe-cao-va-nhung-kho-khan-o-viet-nam-5

Hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân, thuốc

Giống dùng trong nông nghiệp công nghệ cao thường phải nhập ngoại với giá rất đắt đỏ. Nếu nông hộ có điều kiện và hiểu biết, có thể nhập trực tiếp, sẽ giảm rất nhiều chi phí khâu trung gian. Tuy vậy, so với mặt bằng chung, giá hạt giống là rất cao.

nong-nghiep-cong-nghe-cao-va-nhung-kho-khan-o-viet-nam-6

Hệ thống phòng trừ sâu bệnh

Nhân công

Ngay cả việc tìm những lao động phổ thông ở các địa phương hiện nay cũng đã rất khó khăn, chưa nói đến nông nghiệp công nghệ cao, cần những lao động có kiến thức, có tay nghề.

Tìm được nhân công tốt, việc trả lương để giữ chân lao động cũng là bài toán khó tìm lời giải. Do đó, những nông hộ theo con đường công nghệ cao, thường họ tập hợp anh em họ hàng cùng làm và chính họ cũng là lao động chủ yếu trên các trang trại.

Thiếu thốn vật tư trang thiết bị

Nguồn cung vật tư cho nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam rất khan hiếm. Hầu hết phải nhập ngoại với giá không hề rẻ. Thậm chí, nhiều loại vật tư nhỏ và rất đơn giản cũng phải nhập ngoại, ví dụ như móc treo, nẹp nhựa đỡ thân, dây treo nhà kính, túi nilon chứa giá thể….

nong-nghiep-cong-nghe-cao-va-nhung-kho-khan-o-viet-nam-3

Những vật tư rất đơn giản nhưng cũng phải nhập ngoại

Đó là chưa kể đến những công nghệ tiên tiến như hệ thống phòng bệnh bằng thiên địch, hệ thống quản lí trang trại… gần như chưa xuất hiện tại Việt nam.

Những hệ thống máy móc hỗ trợ giúp tăng năng suất cũng đã xuất hiện nhưng chưa được phát triển phổ biến, chẳng hạn dây chuyền cho giá thể vào túi nilon….

Tìm đầu ra cho sản phẩm

Đầu ra là vấn đề cho mọi mô hình sản xuất. Ở các nước tiên tiến, nông nghiệp công nghệ cao từ lâu đã phổ biến, nông dân được bao tiêu đầu ra. Còn tại Việt Nam, giá cả thấp, đặc biệt dưới tác động của hàng Trung Quốc, khiến cho sản phẩm của nông nghiệp công nghệ cao càng khó tìm chỗ đứng hơn. Thường thì nhà vườn hay sản xuất theo đơn đặt hàng của nước ngoài như Nhật, Singapore, Hàn Quốc… hoặc tìm các con đường để xuất khẩu hơn là tự mình tạo dựng thương hiệu và tìm chỗ đứng ở thị trường trong nước rồi sau đó xuất khẩu.

nong-nghiep-cong-nghe-cao-va-nhung-kho-khan-o-viet-nam-2

 Sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao

Một lí do giết chết nông sản công nghệ cao ở thị trường Việt Nam chính là sự yếu kém của quản lí thị trường, khiến cho sản phẩm thật giả lẫn lộn, người tiêu dùng có tiền, họ không tin tưởng vào nông sản Việt, người tiêu dùng bình dân thì luôn đánh đồng hàng trôi nổi với hàng công nghệ cao. Nông sản công nghệ cao có muốn cũng khó len lỏi vào thị trường hỗn độn này.

Sự thiếu hỗ trợ của nhà nước

Ngoài các chương trình kêu gọi hành động, các nguồn vốn sau khi bị gặm nhấm nham nhở được đầu tư vô tội vạ xuống cho một số cá nhân, những hỗ trợ nhà nước hầu như không có chút đóng góp nào cho nông nghiệp công nghệ cao. Từ hỗ trợ cho đầu ra, hỗ trợ kĩ thuật canh tác, cho đến việc định hướng thị trường, quy hoạch khu vực sản xuất…đâu đâu cũng có các chương trình hỗ trợ nhưng những chương trình mang nặng tính hình thức, thành tích, và đâu đó là dính dáng tham nhũng khiến cho nông dân hoàn toàn bơ vơ trước biển lớn.

Thời gian tới, nông dân Việt Nam, nhất là nông nghiệp công nghệ cao sẽ còn khó khăn hơn nữa, khi những hiệp định mới được kí kết, những hàng rào thuế bảo vệ được dỡ bỏ, hàng hóa ngoại nhập chất lượng cao, giá vừa phải ồ ạt tràn về, trong lúc sản phẩm Việt chưa tìm ra chỗ đứng.

Sự manh mún trong cách làm ăn của người Việt

Nông nghiệp nói chung, nông nghiệp công nghệ cao nói riêng cần sự hợp tác góp sức của nhiều cá nhân. Tại Việt Nam, không ít những đơn hàng lớn bị bỏ qua vì năng lực sản xuất của các trang trại không đủ.

Nguyên nhân của việc này đến từ nhiều yếu tố, trong đó, cách canh tác manh mún nhỏ lẻ đã in sâu trong suy nghĩ và cách làm việc của người Việt Nam. Ai cũng muốn làm riêng, không ai chịu hợp tác với ai vì sợ chịu thiệt. Chính điều này tạo ra một loạt các nhà vườn, trang trại quy mô nhỏ, không có sức đề kháng mạnh.

Hiện trạng trên cũng khiến cho nông sản Việt không thể tạo dựng được một tên tuổi, thương hiệu nào đủ sức ra biển lớn.

Vẫn còn đó nhiều tấm gương trăn trở vì nông sản Việt

Trước nhiều sóng gió như vậy, nhưng vẫn luôn còn những cá nhân, những tấm gương sáng luôn trăn trở để đưa nông sản Việt đi lên.

Trò chuyện với chúng tôi Anh Hùng – chủ nhà kính hơn 2000 m2 ở Đà Lạt tâm sự, anh đã vay vốn và huy động từ gia đình rất nhiều tiền để đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao. Anh kể rằng: “ Sản phẩm nông nghiệp của ta chưa có thương hiệu và uy tín, rất khó tìm đối tác lớn ngay từ đầu. Thành ra, mình phải hi sinh, phải tạo ra sản phẩm trước rồi mới đem đi chào hàng. Nhìn thấy, sợ tận tay sản phẩm họ mới chịu làm ăn với mình”.

Anh Tiến – chủ một công ty xuất khẩu gừng-nghệ tươi ở Long Khánh cho biết: “Những ngày đầu phát triển vùng nguyên liệu, chúng tôi phải đến từng hộ gia đình thuyết phục họ đầu tư sản xuất theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Không chỉ thế, trong từng bước, từng giai đoạn sản xuất, chúng tôi phải theo sát, nhằm định hướng cho bà con sản xuất đúng cách, đúng tiêu chuẩn xuất khẩu để giữ chân đối tác lớn.”

Trong tương lai gần, chắc chắn thế hệ trẻ Việt Nam sẽ còn cho ra nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao với mức độ chất xám tiệm cận với thế giới. Tuy nhiên, để đi nhanh hơn và xa hơn trong điều kiện nhiều khó khăn như vậy, các doanh nghiệp, trang trại, nhà vườn cần liên kết sâu hơn nữa, nhằm tạo ra những chuỗi sản xuất thật sự lớn mạnh.

Hi vọng rằng trong tương lai không xa, sẽ có nhiều thương hiệu nông sản công nghệ cao của Việt Nam đủ sức vươn ra thế giới.

Tác giả: Trần Đăng Khuê

Về tác giả

nongdanmuado

Comments (3)

CEO

Sự thật mất lòng. Các bác nhà nước có đọc xin tự xấu hổ!

Truong Thanh Do

Cảm ơn Khuê, một bài phân tích rất bao quát và thẳng thắn.
Khuê có thể bớt chút thời gian viết một bài luận về cách huy động nguồn vốn lớn cho các dự án start-up nông nghiệp công nghệ cao? Mình nghĩ, việc tìm hiểu các quy trình công nghệ tiên tiến hay tìm đầu ra cho nông sản thì các bạn trẻ có trình độ và ngoại ngữ sẽ hoàn toàn làm được. Nhưng còn vấn đề về nguồn vốn, như bài viết trên đã phân tích, là một rào cản rất lớn cho những ai có tâm nhưng đang thiếu lực.

    CEO

    Ý của Thanh rất hay. Khuê sẽ lên kế hoạch và viết ngay trong thời gian tới!

Nhận xét của bạn

Theme Settings